TRAMWAJE WARSZAWSKIE
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ


ZAKŁAD EKSPLOATACJI TRAMWAJÓW     R-2   PRAGA


W początkach lat 20-tych istniejące remizy (zajezdnie) nie wystarczały do zapewnienia pełnej obsługi wszystkich wagonów tramwajowych. Celem powiększenia zaplecza podjęto więc decyzję o budowie nowej zajezdni na Pradze. Po kilku latach budowy, w dniu 1 marca 1925r. otwarto nową remizę przy ulicy Kawęczyńskiej 16. Początkowo zajezdnia była nieprzelotowa - wjazd i wyjazd obywały się od strony zachodniej. Głównym budynkiem była 15-torowa hala postojowa o długości 158,3m i szerokości 50m, strop hali był podtrzymywany 4 rzędami słupów żelbetonowych. Każdy tor na hali posiadał kanał rewizyjny. Cała zajezdnia miała pojemność 220 wagonów (z czego 212 miejsc znajdowało się w hali) - była to największa remiza tramwajowa przedwojennej Warszawy.

W latach 1928-1929 dobudowano tory wjazdowe od strony wschodniej - tym samym zajezdnia stała się całkowicie przelotowa (jako pierwsza w Warszawie). 29 października 1929r na terenie remizy uruchomiono pierwszą w Warszawie podstację trakcyjną o mocy 3000kW (służyła do utrzymania prawidłowego zasilania w prawobrzeżnej części sieci). W kolejnych latach niewiele zmieniano na terenie zajezdni. II wojna światowa początkowo nie spowodowała wielkich zniszczeń. Jednak w dniu 15 września 1944r. wycofujące się z prawobrzeżnej Warszawy wojska niemieckie wysadziły w powietrze główną halę wraz ze znajdującymi wewnątrz 120 wagonami - ocalały tylko tramwaje stojące obok na wolnym powietrzu.

Po wyzwoleniu Pragi szybko uprzątnięto gruz i już w 1945r uruchomiono zajezdnię. W 1947r. zajezdnia (wtedy pod nazwą Stacja Obsługi Tramwajów Praga) otrzymała imię Izydora Koszykowskiego. Prowizorka trwała przez kilka lat, dopiero w 1950r. zaczęto odbudowę hali postojowej. Celem przebudowy układu torowego (w tym przekucia wszystkich torów na rozstaw znormalizowany) i dokończenia hali 10.06.1950r. zajezdnię czasowo zamknięto.

Po niecałych dwóch miesiącach, w dniu 29 lipca 1950r. uroczyście otwarto odbudowaną zajezdnię. Zbudowana wtedy od podstaw hala postojowa była mniejsza niż przed wojną, od razu była przelotowa. W ciągu kolejnych lat wykonywano tylko drobne modernizacje na zajezdni. Dopiero dostarczenie nowych niskopodłowych wagonów w 1998r. wymusiło niewielką przebudowę wnętrza hali (wraz ze zbudowaniem nad dwoma torami pomostów techniczych). Dużą zmianę przyniosła likwidacja torowiska w ulicy Kawęczyńskiej, którędy dotychczas wyjezdżały na trasę niemal wszystkie tramwaje. Aby zajezdnia nadal działała zbudowano dodatkowy tor okalający niemal całą zajezdnię i umożliwiający wyjazd w ulicę al.Tysiąclecia - odtworzono stary tor wzdłuż wschodniej granicy zakładu i zbudowano całkiem nowy wzdłuż płotu od strony południowej. Uroczystego otwarcia nowego toru dokonano w maju 2000r.

       
         


W dwudziestoleciu międzywojennym w remizie "Praga" stacjonowały wagony silnikowe i doczepne większości istniejących w Warszawie typów. Po wojnie było podobnie - "Praga" nadal była zbiorowiskiem najróżniejszych typów wagonów tramwajowych. Pewną odmianę stanowiły stopniowo gromadzone w zajezdni wagony typu L (w tym jedyny w swoim rodzaju wagon-żłobek o nr tab. 500). W latach 50-tych zajezdnia wzbogaciła się o wagony typów N/ND i 4N/4ND.
Nowoczesność zawitała na Pragę w 1962 kiedy to do zajezdni trafiły (przeniesione tu z Mokotowa) wagony typu 13N (piewszymi były wagony 503...505 oraz 521, 522 i 524). W miarę napływu nowych wagonów 13N stopniowo kasowano stare wagony klasyczne (m.in. w 1966r. skreślono ostatni w Warszawie wagon typu D) - mimo to zajezdnia stawała się przytuliskiem dla wielu wagonów starszej daty. Nawet po zakończeniu dostaw 13N w zajezdni R-2 Praga pozostało jeszcze 29 wagonów typu K i 29 typu P15, stąd "Praga" była ostatnią zajezdnią eksploatującą wagony klasyczne w ruchu liniowym - do 1975r. kursowały one na liniach '3' i '3bis'.
W latach 1975-1984 na zajezdni stacjonowały tylko wagony 13N, zmieniło się to w listopadzie 1984r. kiedy to na R-2 dotarły pierwsze dwa wagony typu 105Na (skład 1118+1119). Kolejne wagony tego typu pojawiały się w latach 1985-1991 (w zamian za nie skreślano lub przenoszono do innych zajezdni wagony 13N). Ostatnie wagony 13N (nr tab. 486, 542, 567 i 586) oddano w 1993r, kiedy to na R-2 trafiły 4 wagony typu 105Nb (1379...1382). Wagony te w 1996r zostały oddane na R-3 Mokotów, nie zmieniło to faktu że R-2 Praga stała się swoistym poligonem doświadczalnym gdzie dostarczano krótkie serie unowocześnianych stopiątek - w 1994r trafiły tam 4 wagony 105Ne, 2 wagony 105Ng i 16 wagonów typu 105Nf, w 1995r. kolejne 4 wagony 105Nf oraz 2 wagony 105N1k i swoisty "rodzynek" - jedyny w Warszawie wagon 112N. Kolejnymi ciekawostkami dostarczonymi na R-2 Praga są 2 wagony typu 105Nz - pierwsze w Warszawie stopiątki z silnikami prądu przemiennego.
W 1998r. wpisano na stan zajezdni Praga 2 wagony typu 116Na, a w 1999r. 18 wagonów 116Na/1 - tym samym R-2 Praga posiada największą liczbę wagonów niskopodłogowych w TW. Wprowadzanie każdego nowego wagonu prowadziło do przekazywania starszych 105Na na inne zajezdnie - mimo to nadal wagony typu 105Na są najliczniejszym typem taboru na R-2 Praga.


  STATYSTYKA TABORU  

03.08.2003 NAPISZ DO AUTORA © MKM 101