TRAMWAJE WARSZAWSKIE
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ


ZAKŁAD EKSPLOATACJI TRAMWAJÓW     R-4   ŻOLIBORZ


Lata powojenne przyniosły znaczną rozbudowę sieci tramwajowej na Żoliborzu i Bielanach. W ślad za rozbudową sieci nie postępowało powiększanie zaplecza - obsługująca te okolice przed wojną remiza przy ulicy Sierakowskiej nie została odbudowana ze zniszczeń, natomiast zastępcza zajezdnia przy ulicy Słowackiego (wykorzystująca teren dawnej cegielni) była zbyt mała i nie zapewniała właściwej obsługi wagonów. W 1955r. podjęto decyzję o budowie dużej zajezdni na Młocinach. W pierwotnych założeniach zajezdnia miała być uniwersalna - miała obsługiwać tabor tramwajowy i planowanego metra. W miarę upływu czasu, w związku z rezygnacją z budowy kolei podziemnej uproszczono projekt i ostatecznie w 1958r. po wyborze wykonawcy - Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych rozpoczęto budowę.

Po pięciu latach budowy, w dniu 30 czerwca 1963r. uroczyście otwarto Stację Obsługi Tramwajów "Północ" im. Stefana Ostrowskiego. Zajezdnia przejęła załogę, tabor i tradycję zlikwidowanej jednocześnie zajezdni przy ulicy Słowackiego, stąd (początkowo potocznie, później także oficjalnie) nazywana była zajezdnią "Żoliborz". Na terenie około 10,2 ha umieszczono 6-torową halę obsługi codziennej, 6-torową halę remontową (4 tory są przelotowe, pozostałe 2 ślepe), budynek administracyjno-socjalny oraz tory postojowe. Ze względów oszczędnościowych zrezygnowano z budowy dużej wiaty nad torami postojowymi, stąd też tramwaje (mimo późniejszej rozbudowy zajezdni) aż do chwili obecnej nocują pod gołym niebem. Każdy wagon zjeżdżający z miasta przejeżdża przez halę OC, gdzie dokonuje się przeglądu i usuwa drobne usterki, a następnie przejeżdża na tory postojowe lub (w razie potrzeby) do hali remontowej (gdzie wykonuje się poważniejsze naprawy). Niestety układ ten nie sprawdził się przy dużej ilości awarii - szybko okazało się że 15 stanowisk przeglądowych jest liczbą zdecydowanie niewystarczającą i nie pozwala na utrzymanie taboru w pełnej sprawności (obecnie w związku z poprawą stanu technicznego taboru nie jest to już takim problemem).

Początkowo zbudowano tylko część torów postojowych, dzięki czemu zajezdnia miała pojemność 150 wagonów, dopiero po roku uruchomiono pozostałe - od tej pory zajezdnia może pomieścić 250 wagonów. Rozbudowa dokonana w 1964r. była ostatnią poważną zmianą dokonaną na terenie zajezdni - od tej pory do teraz funkcjonuje ona w niezmienionym kształcie (zmianom ulegało tylko nazewnictwo).

30.06.1963 - 31.12.1966 Stacja Obsługi Tramwajów "Północ" im.S.Ostrowskiego
01.01.1967 - Zakład Eksploatacji Tramwajów R-4 Żoliborz im.S.Ostrowskiego

           


Do nowej zajezdni przeniesiono tabor ze zlikwidowanej zajezdni przy ul.Słowackiego - trafiły tu wagony typów K, N, 4N oraz doczepne P14, P15, ND i 4ND, znalazło się tu także kilka wagonów typu 13N. W latach 1963-1966 w zajezdni umieszczono także wagony typu PN (0-606...0-611). W miarę napływu nowych wagonów typu 13N wagony klasyczne (a później także starsze egzemplarze 13N) były oddawane do innych zajezdni, tak że od 1966r w zajezdni stacjonowały już tylko wagony szybkobieżne.
Zajezdnia, jako najnowocześniejsza i mająca największe doświadczenie w obsłudze nowoczesnego taboru była także poligonem doświadczalnym dla różnych odmian 13N - tak więc przejściowo stacjonowały tu wagony 14N+14ND (własność Konstalu, w Warszawie na próbach w 1967r.), 15N (własność Konstalu, na próbach w 1967r), 13NS+13NSD (w latach 1968-1969), oraz 13N z tyrystorowym układem rozruchu (wagon 504, na próbach w latach 1969-1972). Przez wiele lat R-4 Żoliborz była królestwem wagonów 13N, dopiero w 1995r do zajezdni trafiły pierwsze stopiątki (co ciekawe najpierw były to nowe wagony typu 105Nf, a dopiero później - od 1998r - wagony 105Na przenoszone z innych zajezdni).
W 1997r na stan zajezdni przyjęto 4 wagony typu 105Nm. W 2000r. Na R-4 Żoliborz trafił ostatni z serii wagonów 116Na/1 (nr tab. 3030) - był tu jedynym przedstawicielem tego typu i z powodu problemów w obsłudze wagon został 1 czerwca 2003r. przekazany na R-3 Mokotów. W 2001r na Żoliborz zawitały wagony 105N2k/2000 - w sumie 20 sztuk. Wszystkie te dostawy powodowały stopniowe wycofywanie starszych wagonów typu 13N - mimo to nadal stanowią one większość wagonów stacjonujących w zajezdni.


  STATYSTYKA TABORU  

07.06.2003 NAPISZ DO AUTORA © MKM 101